Competenties: We slaan door in het doorslaan

11 November 2015

Het nadenken over en concreet invullen van competenties is een goede zaak. Als ik terugkijk naar de beginjaren van de IT leek het wel alsof we maar 2 rollen onderkenden. Die van systeemontwikkelaar en die van de systeembeheerder.  En als je dan bijvoorbeeld een aantal systeembeheerders zou vragen wat zij doen dan kreeg je van iedereen een ander antwoorden en iedereen deed zijn werk op zijn eigen manier.  Een ongewenste situatie!

 

Dus al vrij spoedig begonnen we diverse vakgebieden met hun specialisaties te onderkennen. IT was niet meer slechts AA (aandoenlijk amateurisme) maar een echt vak. Een goede ontwikkeling. We gingen ons steeds verder specialiseren  en om dat ook nog in bestuurlijke zin in bedwang te kunnen houden gingen we die specialisten ook steeds meer groeperen en in eigen afdelinkjes stoppen. Vervolgens gingen we die eilandjes ook nog allemaal hun eigen KPI’s geven. We zijn daar zover in doorgeslagen dat op een gegeven moment iedereen alleen nog leek te gaan voor zijn eigen eilandje zonder het algeheel  belang voldoende in ogenschouw te nemen.

 

Deze versnippering heeft het best wel lang weten vol te houden maar nu is dan toch het besef gekomen dat specialisatie en KPI’s geen doel maar een middel is. We zien steeds meer organisaties die de traditionele indeling verlaten en zich aansluiten bij de Scrum beweging, een mooie vertaling van het Agile manifest. Niet de regeltjes en de hokjes zijn van belang, maar hetgeen we samen met elkaar kunnen realiseren aan echte toegevoegde waarde voor onze klant.

 

Ik ben een enorme voorstander van Agile en de daaruit afgeleide werk en organisatievormen. Common sense ten top! Mits zij die de scepter zwaaien ook echt beseffen wat Agile is en niet blijven steken op het oppervlakkige niveau van begrip waarbij Agile lijkt te staan voor het verschijnsel dat iedereen alles zou moeten kunnen want we zijn toch immers 1 team.

 

Ik ben de laatste jaren steeds vaker betrokken bij het opstellen van competentieprofielen. Meestal in het domein van service management en Business information management. Ook steeds vaker bij bedrijven die zeggen Agile te werken en dat als een reden zien om van elke medewerker te verwachten dat ze alles kunnen. We lijken dan in een scrum team nog maar 3 rollen te onderkennen.

De productowner, de scrummaster en het scrumteam. Wat betreft de eerste 2 rollen weet men nog wel wat te differentiëren in de competentie  beschrijving. Maar als het om het scrumteam gaat moet iedereen ineens alles kunnen. 

De tester moet kunnen programmeren en de programmeur moet een gebruikershandleiding kunnen schrijven enz. Iedereen moet namelijk multifunctioneel zijn. En ja, we hebben inderdaad wel een multifunctioneel team nodig waarin alle vakgebieden samen aan de slag gaan. En ja, het is wenselijk dat iedereen zich niet beperkt tot zijn originele hokje van het vakgebied, maar ook in de randen daarvan weet meet te denken, werken en handelen.

 

De zogenaamde T-shape medewerker. Maar aub geen team van generalisten die van alles een beetje afweten maar een team van specialisten die verder kijken dan hun vakgebied en die in die aanpalende vakgebieden hun collega specialisten kunnen ondersteunen. Dus een echte T-shaper: mensen met een specialistische kern met volop diepgang en wat meer dan foundation niveau voor de andere vakgebieden.

Mocht ik ooit in een ziekenhuis belanden (en uiteindelijk komen we daar allemaal wel eens een keer terecht) dan hoop ik echt dat het medisch team bestaat uit samenwerkende specialisten en niet een zogenaamd AA team.  

Auteur

Ton van Lieshout