Wat is netjes?

28 Januari 2015
Categorie:
1223

Stel je bent werkzaam als secretaresse en je jaarcontract is bijna afgelopen en nog niet verlengd. De secretaris van de Raad van Bestuur, een jonge vent maar getrouwd, is knap, perfect gekleed en best een beetje speels. Je hebt alle delen van 50 tinten grijs verslonden en staat bij het kopieerapparaat en hij staat achter je. Subtiel legt hij zijn warme hand boven op je rug. Wat doe je? Is dit wel netjes?

 

Of je hebt "inside information" en je weet dat de organisatie die je controleert als accountant het niet lang meer zal redden. De buitenwereld heeft nog niets door en je suikeroom heeft zijn gehele pensioenvoorziening geïnvesteerd in dit bedrijf. Wat doe je? Is dit wel netjes?

 

Of je bent een ambitieuze jonge accountmanager en voor je carrière volledig afhankelijk van het winnen van deze Europese aanbesteding. Je contactpersoon bij een Nederlandse overheidsorganisatie, een oude schoolvriend, wil je wel wat informatie toespelen in ruil voor een wederdienst. Wat doe je? Is dit wel netjes?

 

Wat netjes is weten we eigenlijk allemaal. Of niet soms? Dit gevoel van netjes wordt ondersteund door e-learning modules die je wellicht verplicht hebt moeten volgen. Dit moest je wel doen want anders voldoet je werkgever niet aan wet- en regelgeving. Daarnaast heb je nog zo iets als integriteit en ethisch en moreel handelen.

 

Of je bent personal coach van een knappe jonge medewerkster. Ze voelt zich niet helemaal zeker van haar zaak en heeft haar lot volledig in jouw handen gelegd. Je eigen relatie zit volledig in het slob. Aan het einde van de middag ben je klaar met het coach-gesprek en het begint enorm te regenen en te onweren. De jonge medewerkster is op de fiets en je bied haar volledig te goeder trouw een lift aan. Bij haar studentenflat aangekomen geeft ze je een knipoog en vraagt of je even een bakje koffie komt drinken. Wat doe je? Wat is netjes?

 

In het leven worden we soms of misschien wel regelmatig geconfronteerd met ethische en morele dilemma’s. Het aardige van dilemma’s is dat het je dwingt tot het maken van een keuze. Om een keuze te kunnen maken met je gaan nadenken. Met dit nadenken activeer je je brein. Daarom start ik deze blog op bovenstaande wijze. Het brein is nu wakker, je bent alert, nieuwsgierig op wat er komen gaat en klaar om de volgende reeks woorden te verwerken en in je op te nemen.

 

Wat ik merk is dat het thema “Wat is netjes?” een prachtig thema is om met collega’s te bespreken op de werkvloer. De normen zijn soms gevoelsmatig en vaak vastgelegd in wet- en regelgeving. Op alle handelingen die leiden tot een oneerlijke concurrentiepositie en/of kartelvorming tussen organisaties staan zeer grote boetes die kunnen oplopen tot 10% van de gehele jaaromzet.

 

Sommige personen passen een redenering van risk appetite toe om te bepalen of iets wel of niet te doen. Wat is de pakkans? En wat word ik er beter van als dit lukt? Ik ben absoluut geen voorstander van deze benadering. Professionele integriteit is een kernwaarde van professioneel gedrag.

 

Ter afsluiting een kleurrijk verhaal uit de praktijk. In de marge van een meeting sprak ik een expert op het gebied van fraudeonderzoeken. Die vertelde mij dat vooral mannen met veel gekleurde balpennen in hun borstzak, statistisch gezien een verhoogde kans op frauduleus gedrag vertonen. Vraag mij niet hoe dit is onderzocht maar als je toch aan de verkeerde kant van netjes bent beland, wat ik uiteraard niet hoop, haal dan op z’n minst die gekleurde balpennen uit je borstzak.

 

Met dank aan Arnold van Overeem, Erik de Vries en Klaas Zondervan voor hun opbouwende en constructieve feedback op deze enigszins ondeugende blog.

Auteur

Ben Elsinga