Zelfsturing van hype naar realiteit

23 December 2015
Categorie:
938

Zelfsturing lijkt de hype langzaam te ontgroeien. Hadden wij het vroeger vooral over zelfsturende teams, dan hebben wij het nu over organisaties die de medewerkers van de toekomst moeten kunnen inspireren en binden. Deze medewerkers van de toekomst worden ook wel aangeduid als ‘zelfsturende professionals’. Indien je zoekt naar de term ‘zelfsturende professional’ op Internet dan kom je vooral publicaties tegen die managers moeten helpen om hun medewerkers meer verantwoordelijkheid en ruimte te geven.

Zelf keuzes maken 

Dit is zeker van belang, want hoe meer ruimte en vertrouwen de manager geeft aan de medewerker, hoe meer de professional in staat is om zelfsturend te zijn. Zelfsturing betekent: zelf keuzes maken, zelf de richting bepalen en zelf vorm geven aan de uitvoering. Het gaat er niet om of de professional doet wat er wordt gevraagd, maar of de professional problemen oplost, waarde toevoegt en/of kwaliteit levert voor een organisatie. De wezensvragen voor de ‘zelfsturende professional’ zijn: ‘Wie ben ik?’ en ‘ Wat wil ik zelf?’.

Voordelen 

De voordelen van een zelfsturende professional zijn dat deze zich voortdurend kan aanpassen aan nieuwe en onverwachte omstandigheden en een groot vermogen tot zelforganisatie, innovatie en creativiteit heeft dat ver uitstijgt boven de professional die een manager/leider ‘blind’ volgt op de gekozen weg (strategie) naar een bepaald doel. Hoe meer ‘zelfsturende professionals’ een organisatie aan zich kan binden, hoe meer de organisatie in kwestie klaar is voor de toekomst en in staat is om te reageren op sterk veranderende omstandigheden.

 

Dit roept echter wel de volgende vragen op:

 

  1. Wat is eigenlijk een zelfsturende professional in dit verband?
  2. Waarom zou een (jonge) professional zelfsturend willen zijn?
  3. Wie stuurt er dadelijk: de manager of de medewerker?

 

Ad 1: Wat is eigenlijk een zelfsturende professional?

 

Een zelfsturende professional is een persoon die eigen belangen en belangen uit de omgeving optimaal op elkaar kan afstemmen. De eigen belangen komen voort uit de persoonlijke en de intrinsieke motivatie, de kennis en de sociale competenties die de professional heeft. Belangen uit de omgeving zijn het bereiken van doelstellingen uit de sociale omgeving en de organisaties waarvoor de zelfsturende professional werkzaam is.

 

Daarnaast is er sprake van individuele en collectieve zingeving. Heb je plezier in het werk en je bezigheden? En is er een gezonde balans tussen werk en privéleven? Deze zaken bepalen mede de inzetbaarheid, de motivatie en de loyaliteit van de zelfsturende professional.  De zelfsturende professional is niet hetzelfde als een ZZP-er. Ook in loondienst kun je prima werken vanuit persoonlijke zelfsturing.

 

Ad 2. Waarom zou een (jonge) professional zelfsturend willen zijn?

 

Zoals in de definitie van zelfsturende professional staat beschreven, werkt en ontwikkelt de zelfsturende professional op basis van een goed beeld van zijn (professionele en persoonlijke) toekomst. Door te leven op basis van zelfsturing kom je sneller en dichter bij de persoonlijke doelstellingen die je in je leven stelt en leer je deze ook bij te stellen.

 

Of iemand een zelfsturende professional kan worden is vooral een kwestie van de persoonlijkheid van de persoon in kwestie. Mijn bedoeling van een reeks blogs over “de zelfsturende professional” is vooral om bewustzijn te creëren en handvatten te geven. Een zelfsturende professional heeft meer plezier in het werk, omdat de werkzaamheden zijn gebaseerd op een bewuste keuze waarbij de professional zichzelf de vraag heeft gesteld: ‘word ik hier echt gelukkiger van?’.

 

Ad 3. Wie stuurt er dadelijk: de manager of de medewerker?

 

Met al die zelfsturende medewerkers, is het straks de vraag: wie stuurt er, de medewerker of de manager? Het antwoord op deze vraag is dat zowel de manager als de medewerker stuurt, ieder op hun eigen niveau. De managers zal vooral richting geven door middel van kaders en randvoorwaarden waarbinnen het beoogde eindresultaat moet worden behaald.

 

De medewerker bepaalt zelf op basis van senioriteit, hoe het werk wordt georganiseerd. Kan de medewerker de klus klaren binnen de kaders en randvoorwaarden die door de manager zijn verteld, dan wordt de manager pas achteraf geïnformeerd over het behaalde resultaat. Dit geeft een hoop bestuurlijke rust en zorgt ervoor dat ieder datgene kan doen waar hij of zij goed in is en waar hij of zij de meeste energie uit haalt.

Denk mee en reageer

Spreekt het onderwerp zelfsturing jou aan? Vergeet dan niet mijn blogs over dit onderwerp te delen en hierop te reageren.

Dank

Graag wil ik de volgende personen bedanken voor hun goede feedback en inhoudelijke verbeteringen: Connie Grevers, Dirk Mulder, Ed Buijtelaar, Irene de Leeuwerk, Jule Hintzbergen, Joris Schut, Klaas Zondervan, Mark Hoogenboom, Roos Griebling-Sterken en Wim Wolters.

Auteur

Ben Elsinga